Fabrika güçlendirme, üretim binasının kolonlarını, kirişlerini ve bunları birbirine bağlayan noktaları depreme ve yeni yüklere karşı güçlendirmektir. Organize sanayi bölgelerinde sık görülen tek katlı prefabrik fabrikalarda zayıf halka çoğu zaman bağlantılar ve kolon dipleridir. Çok katlı betonarme fabrikaları, eski atölye ve depo binalarını, taş binaları ve çelik holleri de güçlendiriyoruz.
Prefabrik fabrika binası
Fabrika binası nereden zorlanır, nasıl güçlendiriyoruz?
Fabrika binasının beş adımı
Tek katlı prefabrik bir fabrikada yükü kolonlar taşır. Kolonlar temele gömülüdür; çatı kirişleri kolonların tepesine pimle (kolondan çıkıp kirişin deliğinden geçen çelik çubukla) oturtulur. Kirişlerin üstündeki küçük kirişler (aşık) çatı örtüsünü taşır, tavan vinci kolondan çıkan kısa çıkıntılara (konsol) biner.
Yıllar içinde bina, tasarlandığından farklı yüklerle çalışır: yeni vinç ve ağır makine eklenir, forklift kolona çarpar. Nemli ya da kimyasal ortamda donatı paslanır, kiriş uçlarında çatlak görülür.
Depremde kolonlar bir yana bir öbür yana eğilir, çatı kirişleri kolonun tepesinde kayar. Bağlantı zayıfsa kiriş oturduğu yerden kayabilir (1). Kolonun dibi (2) ve cephe panellerinin bağlantıları (3) en çok zorlanan yerlerdir.
Önce binayı yerinde inceliyoruz: kiriş–kolon bağlantılarına, kolon diplerine ve panel bağlantılarına bakıyor, betonu ve donatıyı kendi cihazlarımızla ölçüyoruz. Gerektiğinde betondan küçük bir örnek (karot) alıyoruz.
Zayıf noktaya göre güçlendiriyoruz: kolon diplerini karbon fiberle sarıyor ya da mantoyla kalınlaştırıyoruz. Kirişin kolondan kaymasını önleyen çelik bağlantı parçalarını ve panellerin düşmesini önleyen ek bağlantıları projede belirleyip uyguluyoruz.
Önce binanızın zayıf halkasını buluyor, sonra yalnız onu güçlendiriyoruz; binayı yıkıp yeniden yapmak gerekmez.
- Yalnız zayıf parça Yıkıp yeniden yapmak yerine yalnız zayıf parçalar güçlendirilir.
- Karbon fiber ince kalır Sargı kolonu birkaç milimetre kalınlaştırır; kolon çevresinde yer kaybı çok azdır.
- Tek ekip İnceleme, hesap, proje ve uygulamayı aynı ekip yapar; karşınızda tek muhatap olur.
Fabrika sahiplerinin en çok sorduğu altı soru
Üretim durur mu?
Çoğu işte tesisin tamamı durmaz. Çalışılan kolonun çevresi perdeyle ayrılır; hangi bölümde ne zaman çalışacağımızı üretim planınıza göre birlikte belirliyoruz.
Ne kadar sürer?
Kolon ve bağlantı sayısına, seçilen yönteme göre değişir. İncelemeden sonra iş programını yazılı veriyoruz.
Ne tutar?
Güçlendirilecek eleman sayısı ve yöntem belirler. Yerinde incelemeden sonra kalem kalem teklif veriyoruz. Maliyeti belirleyenleri bina güçlendirme maliyeti yazımızda anlattık.
Kim karar verir, izin gerekir mi?
Binanın sahibi karar verir; taşıyıcıya dokunan iş ruhsat ister. Ruhsatı organize sanayi bölgesinde OSB, dışında belediye ya da valilik verir. Kiracı mal sahibinin yazılı onayını alır.
Neyle başlanır?
Fotoğraflarla ve yerinde incelemeyle. WhatsApp’tan gönderdiğiniz fotoğraflara bakıp incelemenin kapsamını söylüyoruz; sonra bağlantılara ve kolon diplerine bakıyor, betonu ölçüyoruz.
Yönetime ne götürürüm?
Tek sayfalık özeti. Yönetim kurulunuz, ortaklarınız ya da kat malikleriniz için hazırladık. → PDF olarak indirin
Fabrika güçlendirme ne zaman gerekir?
Fabrika binası deprem hesabında yetersiz çıktığında, üstüne yeni yük bindiğinde ya da yıprandığında güçlendirilir.
Fabrikalarda güçlendirmeyi gerektiren durumlar
Eski yönetmelikle yapılmış bina
Prefabrik binalar yönetmeliğe ayrı bir sistem olarak 1998’de girdi, bağlantı kuralları 2007’de sıkılaştı; daha önce yapılan fabrikalar daha çok hasar gördü.
Bağlantıda eksik var
Kirişi kolona bağlayan çelik çubukta (pim) somun, pul ya da harç eksikse kiriş depremde oturduğu yerden kayabilir.
Yeni makine, vinç ya da asma kat
Tasarlandığından fazla yük binerse kolon, kiriş ve döşeme yeniden hesaplanır.
Nem ve kimyasal: pas
Nem, buhar ve kimyasal donatıyı paslandırır; beton kabarıp dökülür.
Kolonda, kirişte, konsolda çatlak
Kirişin oturduğu kolon çıkıntısında (konsol) ya da kolon dibinde açılan çatlak mutlaka incelenir.
Forklift ya da araç çarpması
Çarpan araç kolonun köşesini kırar; donatı açığa çıkabilir.
Yangın geçirdi
Yangından sonra beton kabuk atar, dayanımı düşebilir; bina yeniden değerlendirilir.
Emin değil misiniz?
Belirtiyi anlatın, bir mühendis yerinde baksın.
Ön görüşme isteyin
Yapım yılına göre ağır hasar gören ya da yıkılan fabrikalar
2023 depremleri · Kahramanmaraş, iki ilçenin organize sanayi bölgeleri · 595 prefabrik sanayi yapısı
| Yapım yılı | |
|---|---|
| 1975–199773 yapı | %4432 yapı |
| 1998–2006137 yapı | %1520 yapı |
| 2007–2018268 yapı | %617 yapı |
| 2019–2023117 yapı | %910 yapı |
Toplam: 595 yapının 79'u (%13). Ağır hasar, yıkılma ve acil yıkım birlikte sayıldı; yüzdeler tablodaki sayılardan hesaplandı. Yer sarsıntısı binadan binaya değiştiği için yapım yılı tek etken değildir. Kaynak: Avğın, Köse ve Çınar (2025), Bakanlık hasar tespiti verisi.
2023’te Kahramanmaraş’ın iki ilçesinde incelenen prefabrik sanayi yapılarından 1998 öncesi yapılanların yaklaşık %44’ü ağır hasar gördü ya da yıkıldı. (Kaynak 3: Avğın ve ark., 2025 · Tablo 5)
Özetle: Bu belirtilerden biri varsa binanın incelenmesi gerekir. Konsolda geniş çatlak, düşmüş parça, oynamış kiriş ya da çarpmayla açığa çıkmış donatı görürseniz o bölümü boşaltın, fotoğraflayıp beklemeden bize gönderin. Kesin tespiti mühendis yapar.
Yönetmeliğin mevcut binadan beklediği asgari hedef can güvenliğidir: içindekiler güvenle çıkabilmeli, hasarın çoğu onarılabilir kalmalı. Üretimin depremden sonra sürmesi, ayrıca seçilen daha ileri bir hedeftir. (Kaynak 1: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018 · 3.4, 3.5.1)
Ayrıntı isteyen okurlarımız içinYönetmelik fabrikanızdan ne ister?
Kullanım sınıfı. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği fabrikaları “bina türü endüstri yapıları” olarak konut ve işyerleriyle aynı kullanım sınıfına koyar. Zehirli, patlayıcı ya da parlayıcı madde bulunan veya depolanan binalar en üst sınıftadır. Yeni bina olarak daha büyük deprem kuvvetine göre tasarlanır. Mevcut binada ise deprem tehlikesi yüksek bölgelerde, daha seyrek ve daha büyük deprem (ortalama 2475 yılda bir) için kontrollü hasar aranır. (Kaynak 1: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018 · Tablo 3.1, Tablo 3.4, 15.4.2)
Hedefin dili. Yönetmelik bu asgari hedefi “kontrollü hasar” diye adlandırır. Sıradan bir fabrikada bu hedef, ortalama 475 yılda bir beklenen büyük deprem için aranır: taşıyıcı elemanlarda çok ağır olmayan, çoğunlukla onarılabilir hasar. Daha ileri hedefi yapı sahibi isteyebilir. (Kaynak 1: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018 · 2.2, 3.4.1, 3.4.3, Tablo 3.4)
İş güvenliği. İşyeri binaları ve onlara yapılacak her ek ve değişiklik, yapılan işe uygun ve yeterli sağlamlıkta inşa edilir. Döşeme ve asma katlar, üzerlerine konan makine ve malzemenin ağırlığını taşıyacak biçimde yapılır. (Kaynak 2: İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği, 2013 · Ek-1 md. 3, 27)
Prefabrik fabrika binaları depremde nereden zarar görür?
En çok bağlantılardan ve kolon diplerinden. Kirişler kolonun tepesinden kayabilir, çatıyı taşıyan küçük kirişler (aşıklar) ana kirişten ayrılabilir, kolon dibi ezilip donatısı burkulabilir. Cephe panelleri de yerinden çıkıp devrilebilir.
| Nerede? | Depremde ne oldu? | Nasıl önlüyoruz? |
|---|---|---|
| Kiriş–kolon bağlantısı | Kiriş konsoldan kaydı ya da devrildi; pim, somun ya da harç eksikti | Bağlantıyı tamamlıyor, kirişi çelik bağlantı parçasıyla kolona bağlıyoruz |
| Kolon dibi | Beton ezildi, donatı burkuldu, kolon eğik kaldı | Kolon dibini karbon fiberle sarıyor ya da mantoyla kalınlaştırıyoruz |
| Aşık ve çatı | Aşıklar kirişten ayrıldı, çatı bütün olarak çalışmadı | Aşık bağlantılarını güçlendiriyor, gerekirse çatı düzlemine bağ ekliyoruz |
| Cephe paneli ve duvar | Panel yuvasından çıktı ya da devrildi; uzun duvarlar devrildi | Panele düşmeyi önleyen ek bağlantı, duvara hatıl ve bağlantı ekliyoruz |
Her prefabrik fabrika yıkılmadı; aynı bölgede hasarsız atlatan binalar da vardı. Fark çoğu zaman ayrıntıdaydı: pimin somunu, harcı, panelin bağlantısı.
Özetle: Binanın ayakta kalması, üretimin sürmesi demek değildir. 2023’te incelenen tesislerin çoğunda cephe kaplaması, makine ve ekipman hasarı da uzun kesintilere yol açtı. (Kaynak 4: Sağbaş ve ark., 2024) Bu yüzden incelemede makinelerin ve yüksek rafların sabitlenmesine de bakıyoruz.
Ayrıntı isteyen okurlarımız içinYönetmelik prefabrik bağlantıda ne istiyor, başka depremlerde ne görüldü?
Yönetmelik. Bugünkü yönetmelik, prefabrik kirişin kolona bağlantısız oturmasına izin vermez. Kiriş–kolon pimli bağlantılarında pim deliği çimento harcıyla doldurulur, pimin ucu pul ve somunla bitirilir. Sac plakasız pimli bağlantılarda kiriş ile kolon arasına en az 10 mm kalınlıkta çelik takviyeli elastomer yastık konur. (Kaynak 1: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018 · 8.3.1)
Mevcut binanın değerlendirmesi. Proje yoksa bütün kolon, kiriş ve birleşimlerin boyutu ve bağlantı ayrıntısı yerinde belirlenir. Yönetmelik, betonarme binalara tanıdığı bazı kiriş hasarı istisnalarını prefabrik ve çelik binalara tanımaz. (Kaynak 1: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018 · 15.2.8–15.2.9, 15.8.3–15.8.5)
İş kesintisi. 2023 depremlerinden sonra beş ildeki sanayi bölgelerinde 131 tesis incelendi, sanayi temsilcileriyle görüşüldü. Depremin yol açtığı iş kesintileri 3 ay ile 2 yıl arasında sürdü. (Kaynak 4: Sağbaş ve ark., 2024)
2023’te farklı bölgeler. Malatya’daki organize sanayi bölgesinde yaklaşık 210 prefabrik yapıdan 12’si ciddi hasar aldı. İncelenen binalarda pim yuvalarının uçları somunla kapatılmadığı için çatı kirişleri yana devrilmişti. (Kaynak 5: Atar ve ark., 2023)
1999 Kocaeli depremi. İncelenen fabrikalarda pimli bağlantılarda ve kolon konsollarında hasar, kolon diplerinde mafsallaşma görüldü; bir tekstil fabrikasının iki prefabrik binasından biri tamamen göçtü. Yapısal hasarı olmayan bir tesiste fırın donanımı hasar gördü; özel yapım bir parçanın yenisi en az 6–8 hafta gelmediği için tesis bu süre boyunca kapalı kaldı. Fırının oturduğu çerçeve zemine sabitlenmemişti ve yaklaşık 35 mm kaymıştı. (Kaynak 6: 1999 Kocaeli depremi saha raporu (PEER), 2000)
Başka ülkelerde. 2012’de İtalya’nın Emilia bölgesinde depreme göre tasarlanmamış prefabrik sanayi binaları incelendi. Yaklaşık dörtte üçünde cephe panelleri hasar gördü ya da koptu, dörtte birinde çatı kısmen ya da tamamen çöktü. En sık neden, kirişin kolona mekanik bağlantı olmadan yalnız oturmasıydı. (Kaynak 7: Bournas ve ark., 2014 · §4.1, §4.2.1) Bölgede üretimin durması gibi dolaylı kayıpların yaklaşık 5 milyar avro olduğu kabaca tahmin edildi. (Kaynak 8: Magliulo ve ark., 2014)
Zirekoğlu Fabrikası, Dudullu
İşimizden · video 2018
- Ne yaptık?
Fabrika binasında karbon fiber güçlendirme yaptık; videoda işin aşamaları görülüyor.
- Yapı
İstanbul Dudullu'da bir üretim binası.
- Çalışma
Fotoğrafta duvar yüzeyinde güçlendirme hazırlığı: açılmış delikler ve kenarlarda koyu şeritler.
- Başka fabrikalar
Kırlangıç Zeytinyağı, Ayvalık · Forsa Kağıt, Kocaeli · Mustafa Nevzat İlaç
Fabrika güçlendirme nasıl yapılır? Binanıza göre yöntem
Yöntemi bina türüne, zayıf noktaya ve üretiminize göre seçiyoruz. Kolonları çoğu zaman dıştan sarıyoruz: karbon fiberle ya da mantoyla, yani kolonun çevresine eklenen yeni donatı ve betonla.
| Binanız | Sık gördüğümüz zayıflık | Nasıl güçlendiriyoruz? |
|---|---|---|
| Tek katlı prefabrik hol | Pimli bağlantı, kolon dibi, cephe paneli | Bağlantıya çelik parça, kolon dibine karbon fiber sargı ya da manto, panele ek bağlantı |
| Çok katlı betonarme fabrika ya da atölye | Etriyesi (kolonu saran yatay demiri) seyrek kolon, yükü artmış kiriş ve döşeme | Kolona karbon fiber sargı ya da manto, kiriş ve döşemeye karbon fiber; gerekirse yeni betonarme duvar (perde) |
| Eski taş ya da tuğla fabrika binası | Çatlamış duvar, duvara bağlanmamış döşeme | Duvarı ve döşemeyi birbirine bağlayan güçlendirme; karbon fiber ya da harçlı ağ |
| Çelik hol | Bağlantı, çapraz, kolon ayağı, pas | Bağlantıya ek levha, eksik çaprazı tamamlama, pası temizleyip koruma; ayrıntıyı projede belirliyoruz |
Karbon fiber, manto ve onarımı kendi ekibimizle yapıyoruz. Ayrıntısını karbon fiber, kolon sargısı, kolon çatlağı onarımı ve fabrika bacası sayfalarımızda anlattık.
Ayrıntı isteyen okurlarımız içinKarbon fiber, manto, çelik: hangisi neyi çözer, sınırları ne?
Karbon fiber sargı. Kolonun sünekliğini (kırılmadan şekil değiştirebilmesini), kesme ve basınç dayanımını artırır. Yönetmeliğe göre sarma yöntemleriyle kolonun eğilme kapasitesi artırılamaz. (Kaynak 1: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018 · 15.10.1) Eğilme kapasitesi de gerekiyorsa boyuna donatısı temele bağlanarak kolonu büyüten betonarme manto ya da temele bağlanan çelik manto gerekir. Kolonu güçlendirmek temele giden kuvveti de artırdığı için temel ayrıca kontrol edilir. (Kaynak 9: Tek katlı sanayi binaları güçlendirme ilkeleri (İtalya), 2012)
Sargının yeri. Kolon dibi sargısı zemin döşemesinin altına kadar indirilir; yoksa sargının bittiği yerde zayıf bir kesit oluşur. (Kaynak 9: Tek katlı sanayi binaları güçlendirme ilkeleri (İtalya), 2012)
Sıcak hat ve yangın. Fırın, kazan ve sıcak hat yanındaki kolonlarda karbon fiberin reçinesi ısıdan etkilenir: oda sıcaklığında sertleşen sistemlerde reçine tipik olarak 60–82 °C’de yumuşar. Kılavuzlar çalışma sıcaklığının bunun en az 15 °C altında kalmasını ister. Kolonun yanındaki sıcaklık bu sınırı aşıyorsa karbon fiber ısıya karşı yalıtılır ya da o kolonda manto veya çelik seçilir. Yangında karbon fiberin katkısı hesapta yok sayılır ya da yangın yalıtımı yapılır. (Kaynak 10,11: FRP güçlendirme kılavuzu (ACI 440.2R), 2017; FRP güçlendirme kılavuzu (CNR-DT 200), 2026)
Pas. Karbon fiber, paslanmakta olan donatıyı durdurmaz. Paslı donatı ve bozuk beton önce onarılır, karbon fiber sağlam yüzeye uygulanır. (Kaynak 10: FRP güçlendirme kılavuzu (ACI 440.2R), 2017)
Bina dışından güçlendirme. Üretimin sürmesi istenen binalarda güçlendirme bazen bina dışından yapılabilir: dışarıya çelik çapraz ya da çerçeve eklenir, iç düzen bozulmaz. 2012 depreminden sonra İtalya’da güçlendirilen fabrikaların bir bölümünde böyle yapıldı. Bir noktayı güçlendirmek kuvveti başka bir noktaya taşıyabilir; bu yüzden her binada önce hesap yapıyoruz. (Kaynak 12: Minghini ve Tullini, 2021)
Kütleyi azaltmak. Çatıdaki ağır su deposunu ya da ekipmanı zemine indirmek, ağır cephe kaplamasını hafifiyle değiştirmek de yönetmelikte sayılan güçlendirme yöntemlerindendir. (Kaynak 1: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018 · 15.10.7)
Fabrikanızın projesi ve fotoğrafları elinizde mi? WhatsApp'tan gönderin.
Binanın yapım yılını, gördüğünüz sorunu (çatlak, pas, araç çarpması) ve eklemek istediğiniz makineyi ya da asma katı fotoğraflarıyla yazın; ilk incelemenin kapsamını birlikte netleştirelim.
ya da hemen arayın: 0532 517 57 48
Fabrika güçlendirmede süreç: üretim sürerken nasıl çalışıyoruz?
İnceleme, hesap, proje ve uygulamayı tek ekipte yürütüyor; işi üretiminizi en az etkileyecek biçimde bölümlere ayırıyoruz.
Ön görüşme ve belgeler
Binanın projesini, yapım yılını, makine ve vinç yerleşimini ve eklemek istediğiniz yükü konuşuyoruz. Üretimin hangi bölümlerde, hangi vardiyalarla sürdüğünü öğreniyoruz.
Yerinde inceleme ve ölçüm
Kiriş–kolon bağlantılarına, kolon diplerine, panel ve aşık bağlantılarına tek tek bakıyoruz. Betonu kendi ultrasonik cihazımızla, donatıyı tarama cihazımızla ölçüyor; gerektiğinde betondan küçük bir örnek (karot) alıyoruz.
Hesap, proje ve ruhsat
Ölçümlere göre binanın bugünkü durumunu hesapla değerlendiriyor, hangi elemanın neyle güçlendirileceğini projeye bağlıyoruz. Güçlendirme projesini ve ruhsat başvurusundaki hesabı biz hazırlıyoruz.
Uygulama
İşi üretim planınıza göre bölümlere ayırıyoruz; çalışılan kolonun çevresi perdeyle ayrılır. Bozuk betonu onarıyor, yüzeyi hazırlıyor, karbon fiber ve manto uygulamasını kendi ekibimizle yapıyoruz.
Kontrol ve teslim
Her aşamayı fotoğraflıyor, uygulamanın projeye uygunluğunu kontrol ediyor ve belgeleriyle teslim ediyoruz.
Ayrıntı isteyen okurlarımız içinRuhsat ve yapı denetimi: kim ne yapar?
Ruhsat. Taşıyıcı sisteme dokunan güçlendirme ruhsata tabidir; ruhsat dışı bırakılan işler yalnız taşıyıcıyı etkilemeyen onarımlardır. (Kaynak 13: 3194 sayılı İmar Kanunu · md. 21) Organize sanayi bölgesindeki fabrikada ruhsat ve kullanma izinlerini belediye değil OSB verir. (Kaynak 14: 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu · md. 4) Belediye ve mücavir alan dışında ruhsatı valilik verir. Islahı süren OSB’de ruhsat, ıslah bitene kadar genel kurallara göre alınır. (Kaynak 13,14: 3194 sayılı İmar Kanunu · md. 21; 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu) 2024’ten beri yalnız taşıyıcı sistemi güçlendirmek için ayrı bir “güçlendirme amaçlı yapı ruhsatı” yolu var. Bu yol, ilk ruhsat tarihindeki mevzuata uygun binalarda, güçlendirmeyle birlikte başka esaslı tadilat yapılmadığında kullanılır; istenen belgeler sınırlıdır. (Kaynak 15: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği · md. 55/17) Güçlendirme projesini ve başvurudaki hesabı biz hazırlıyor, OSB’de hangi yolun izleneceğini başvuruda OSB ile netleştiriyoruz.
Yapı denetimi. Güçlendirme işinde yapı denetim hizmet bedeli, binanın tamamı için belirlenecek bedelin %25’inden az olamaz; OSB’deki yapılarda bedel indirimli uygulanır. (Kaynak 16: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun · md. 5/5)
Sık sorulan sorular
Fabrikam depreme dayanıklı mı, nasıl anlarım?
Dışarıdan bakarak anlaşılmaz; bunu yerinde inceleme ve hesap gösterir. Yapım yılı ilk ipucudur; yapım yılına göre hasar grafiğimiz bunu gösteriyor. Yönetmeliğe göre kapsamlı değerlendirme için deprem performans analizi yapıyoruz.
Binamız yeni; yine de baktırmalı mıyız?
Evet, özellikle bağlantılara. Kahramanmaraş’ın iki ilçesinde incelenen yeni prefabrik yapılarda da benzer bağlantı kusurları görüldü; 2019 sonrası yapılanların ağır hasar payı 2007–2018 dönemindekinden düşük değildi. (Kaynak 3: Avğın ve ark., 2025) İlk incelemede bağlantıların projeye uygun yapılıp yapılmadığına bakıyoruz.
Asma kat ya da yeni makine eklemek istiyoruz; ne gerekir?
Önce hesap. Zemine oturan bir makine çoğu zaman yükünü zemin döşemesine verir; asma kata, çatıya ya da kolona asılan yük ise doğrudan taşıyıcı sisteme biner. Tek katlı prefabrik bir binaya sonradan eklenen asma kat, depremde binanın dönerek salınmasına (burulma) yol açabilir. Bu yüzden asma kat ya binadan ayrı, kendi kolonları üstünde kurulur ya da binayla birlikte hesaplanır. Hesabı ve gerekiyorsa güçlendirmeyi biz yapıyoruz; taşıyıcıyı etkileyen iş ruhsat ister.
Gıda ya da ilaç tesisinde toz ve hijyen nasıl yönetilir?
İşe başlamadan tesisinizin hijyen kurallarına göre planlıyoruz. Çalışılan bölüm perdeyle üretimden ayrılır; toz çıkaran işler ve reçine uygulaması üretimin olmadığı saatlere alınabilir. Karbon fiberin üzeri gerekirse temizlenebilir bir kaplamayla kapatılır.
Depremde hasar görmüş fabrika güçlendirilebilir mi?
Çoğu zaman evet, ama önce hasarın onarılabilir olup olmadığına bakılır. Kalıcı eğikliği belirgin olan ya da donatısı burkulup betonu parçalanmış kolon çoğu zaman onarılamaz; yenilenmesi ya da yükünün başka elemana aktarılması gerekir. Hasarlı binanın güvenliği olağan değerlendirme yöntemleriyle belirlenemez; mevcut elemanlara ne kadar güvenileceğine proje mühendisi karar verir. (Kaynak 9,1: Tek katlı sanayi binaları güçlendirme ilkeleri (İtalya), 2012; Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2018 · 15.1.6–15.1.7)
Bina kirada ya da kat mülkiyetli; kim karar verir, kim öder?
Karar binanın sahibinindir. Kiraya veren binayı kullanıma elverişli durumda tutmakla yükümlüdür; kiracı binada ancak mal sahibinin yazılı onayıyla değişiklik yapabilir. Kat mülkiyetli binada güçlendirme ruhsatı için kat maliklerinin beşte dördünün kararı aranır. (Kaynak 17,15: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu · md. 301, 321; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği · md. 55/17) Masrafın kime düşeceği kira sözleşmesine ve işin niteliğine bağlıdır. Kiraya verenin binayı kullanıma elverişli tutma borcu çatılı işyeri kiralarında kiracı aleyhine değiştirilemez; güçlendirmenin bu borca girip girmediği ise her işte ayrıca değerlendirilir. Ruhsat ve kira konularındaki hukuki ayrıntı başvurudan önce bir hukukçuya teyit ettirilmelidir. Raporumuzu kiracınıza ya da kat malikleri toplantısına götürebilirsiniz.
Deprem sigortası güçlendirmeyi ya da üretim kaybını karşılar mı?
Zorunlu deprem sigortası (DASK) fabrikaları kapsamaz. Fabrikanın deprem teminatı yangın poliçesine ek olarak alınır; iş durmasından doğan kâr kaybı ayrıca sigortalanabilir ve hasarın bir kısmı sigortalıda kalır. (Kaynak 18,19: 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu · md. 10; İhtiyari deprem tarifesi (SEDDK), 2026) Poliçedeki deprem teminatı ve muafiyet oranı, hasar olursa ne alacağınızı belirler.
Fabrika güçlendirme: yönetim için tek sayfalık özet
Konu, nedenler, işin adımları ve hazırlanacak belgeler tek sayfada. Yönetim kurulunuza götürün ya da ortaklarınızla paylaşın.
Kaynakça
- Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. AFAD; Resmî Gazete, 18.03.2018, sayı 30364 (mükerrer). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180318M1-2-1.pdf
- İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı; Resmî Gazete, 17.07.2013, sayı 28710. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/07/20130717-2.htm
- Avğın, S., Köse, M.M., Çınar, M. (2025). Critical review of design practices and observed damages in precast industrial buildings: evidence from the February 2023 Türkiye earthquakes. Bulletin of Earthquake Engineering 24(2), 1151–1188. https://doi.org/10.1007/s10518-025-02331-6
- Sağbaş, G., Sheikhi Garjan, R., Sarıkaya, K., Deniz, D. (2024). Field reconnaissance on seismic performance and functionality of Turkish industrial facilities affected by the 2023 Kahramanmaras earthquake sequence. Bulletin of Earthquake Engineering 22(1), 227–254. https://doi.org/10.1007/s10518-023-01741-8
- Atar, M., İnce, O., Taş, Ö.F., Özmen, A., Sayın, E. (2023). Betonarme prefabrik endüstri yapılarının 6 Şubat 2023 depremleri sonrası hasarlarının incelenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi 5(2), 291–300. https://doi.org/10.46464/tdad.1337277
- Sezen, H., Elwood, K.J., Whittaker, A.S., Mosalam, K.M., Wallace, J.W., Stanton, J.F. (2000). Structural Engineering Reconnaissance of the August 17, 1999 Earthquake: Kocaeli (Izmit), Turkey. PEER Report 2000/09. Pacific Earthquake Engineering Research Center. https://peer.berkeley.edu/publications/2000-09
- Bournas, D.A., Negro, P., Taucer, F.F. (2014). Performance of industrial buildings during the Emilia earthquakes in Northern Italy and recommendations for their strengthening. Bulletin of Earthquake Engineering 12(5), 2383–2404. https://doi.org/10.1007/s10518-013-9466-z
- Magliulo, G., Ercolino, M., Petrone, C., Coppola, O., Manfredi, G. (2014). The Emilia earthquake: seismic performance of precast reinforced concrete buildings. Earthquake Spectra 30(2), 891–912. https://doi.org/10.1193/091012EQS285M
- Gruppo di Lavoro Agibilità Sismica dei Capannoni Industriali (2013). Linee di indirizzo per interventi locali e globali su edifici industriali monopiano non progettati con criteri antisismici. Assobeton, Consiglio Nazionale Ingegneri, Dipartimento della Protezione Civile, ReLUIS. https://salute.regione.emilia-romagna.it/siseps/applicazioni/piano-emergenze-sanita-pubblica/files/Linee_di_indirizzo_GDL_CapannoniDEF_DPC.pdf
- ACI Committee 440 (2017). Guide for the Design and Construction of Externally Bonded FRP Systems for Strengthening Concrete Structures (ACI 440.2R-17). American Concrete Institute.
- Consiglio Nazionale delle Ricerche (2026). CNR-DT 200 R2/2026: Guidelines for the Design, Execution and Inspection of Structural Strengthening Interventions Using Fiber-Reinforced Composites. https://www.cnr.it/en/node/21660
- Minghini, F., Tullini, N. (2021). Seismic retrofitting solutions for precast RC industrial buildings struck by the 2012 earthquakes in Northern Italy. Frontiers in Built Environment 7, 631315. https://doi.org/10.3389/fbuil.2021.631315
- 3194 sayılı İmar Kanunu. Resmî Gazete, 09.05.1985, sayı 18749. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.3194.pdf
- 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu. Resmî Gazete, 15.04.2000, sayı 24021. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4562.pdf
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; Resmî Gazete, 03.07.2017, sayı 30113; md. 55/17 eki: 13.01.2024, sayı 32428. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.23722.pdf
- 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun. Resmî Gazete, 13.07.2001, sayı 24461. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4708.pdf
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu. Resmî Gazete, 04.02.2011, sayı 27836. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf
- 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu. Resmî Gazete, 18.05.2012, sayı 28296. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6305.pdf
- Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (2026). İhtiyari Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatına İlişkin Tarife ve Talimat (yürürlük 01.01.2026). https://www.seddk.gov.tr/tr/mevzuat/sigortacilik/tarife-ve-talimatlar
Son güncelleme:
Bu sayfa Başmühendisimiz Murat Beşoğlu tarafından hazırlanmış ve onaylanmıştır.
Murat Beşoğlu
İnşaat mühendisi
- Unvan
- Beşoğlu Başmühendisi, inşaat mühendisi
- Eğitim
- İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi
- Yaklaşım
- Önce yapıyı yerinde inceliyor, sonra yöntemi seçiyoruz.
Fabrikanız için başmühendisimizle konuşun.
Yerinde inceleme, hesap, proje ve uygulama; karbon fiber ve manto uygulamasını kendi ekibimizle, üretim planınıza göre yapıyoruz.
ya da hemen arayın: 0532 517 57 48