Liman Şamandırası ve Bağlama Sistemi: Bakım ve Güçlendirme

Q: Bağlama zinciri kaç yıl dayanır?

Yere göre çok değişir. Seyir şamandıraları için yazılmış uluslararası kılavuz, zincirin hizmet süresini genelde 1–5 yıl, korunaklı ve çamurlu yerlerde 20 yıla kadar veriyor; bu, bağlama sisteminin tasarım ömrüyle karıştırılmamalı. Doğru cevabı iki ölçüm arasındaki fark verir; ölçümleri bu yüzden kayda geçiriyoruz.

Q: Teklifte neler yazıyor?

Kapsam, rapor ve çalışma düzeni. İncelenecek parçalar ve ölçüm yerleri, raporun içeriği, çalışmaya ayrılan süre ve hava nedeniyle bekleme, değişecek parçalar ve sertifikaları, teklife dahil olmayan işler (örneğin hortum) ayrı ayrı yazılır.

Q: Yeni şamandıra da kuruyor musunuz?

Yeni kurulum, bakımdan ayrı bir izin sürecidir. Şamandıra onaylı uygulama imar planına göre kurulur; ilgili bakanlıkların izinleri, işe başlamadan liman başkanlığının izni ve Kıyı Emniyeti’nin değerlendirmesi de gerekir. Korunaklı deniz alanlarında, doğal koy ve ada çevrelerinde kıyıya fiziki bağlantısı olmayan tonoz sistemleri ise imar planı yapılmadan kurulabilir; bunların usul ve esaslarını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı birlikte belirler. Kurulumun hangi kısmını bizim yapacağımızı teklifte netleştiriyoruz.

Bağlama şamandırası, gemiyi limanda ya da açıkta bir noktaya bağlayan, zincirle deniz dibindeki bir bloğa ya da çapaya tutturulmuş yüzer bağlantı noktasıdır. Palamar şamandırası da denir; İngilizcede bağlamaya mooring, bu şamandıraya mooring buoy denir. Limandaki bağlama şamandıralarına, tanker şamandıralarına ve marinadaki tonozlu bağlama yerlerine aynı gözle bakıyoruz.

Şamandırayı, zincirini ve bloğunu su altında inceliyor; yıpranan parçayı onarıyor ya da yeniliyoruz. Bağlanacak gemi büyüyecekse sistemi hesapla güçlendiriyoruz.

Tanker şamandırası mı işletiyorsunuz? tanker şamandıraları
Limanda ya da marinada bağlama yerleriniz mi var? parçalar ve yıpranan yerler
Şamandıranızda bir sorun mu gördünüz? su üstünden görülen işaretler

Bir gemi bağlama şamandırası, deniz kesitiyle

Bir bağlama şamandırası nasıl çalışır, biz nereye bakıyoruz?

Bir bağlama şamandırasının beş adımı

Gemi halatla şamandıraya, şamandıra zincirle deniz dibindeki ağır bloğa bağlıdır. Şamandıranın altındaki fırdöndü (döner bağlantı) zincirin burulmasını önler, kilitler parçaları birleştirir. Zincirin bir kısmı suda asılı durur, bir kısmı dipte yatar.
Rüzgâr, akıntı ve dalga gemiyi iter; bu kuvvet halattan şamandıraya, zincirden bloğa iner. Kuvvet arttıkça dipteki zincir yerden kalkar, gerilir ve gevşeyince yeniden dibe yatar. Zincir en çok bu gidip gelmede aşınır.
En çok birleşim yerleri ve zincirin dibe değip kalktığı bölüm yıpranır. Baklalar birbirine sürtünerek incelir, kilit pimi ve fırdöndü aşınır; gövde çarpmayla ezilebilir. Zincirdeki ve kilitlerdeki aşınma suyun altında olduğu için dışarıdan görünmez.
Zinciri şamandıradan bloğa kadar izliyor, kabuğu temizleyip baklaların kalınlığını ölçüyoruz. Kilitleri, fırdöndüyü ve bloğun yerini kontrol ediyor, her şeyi filme alıp rapora geçiriyoruz.
Aşınan zincir bölümünü ve kilitleri yeniliyor, gövdeyi onarıyoruz. Şamandıraya eskisinden büyük bir gemi bağlanacaksa zincirin kalınlığını ve bloğun ağırlığını yeniden hesaplıyor, sistemi buna göre güçlendiriyoruz.

Bağlama sistemi en zayıf parçası kadar güçlüdür; bütün hattı parça parça inceliyoruz. Hangi parçanın onarılacağına, değişeceğine ya da güçlendirileceğine inceleme ve ölçümden sonra karar veriyoruz.

Tek hat Halat, şamandıra, zincir ve blok birlikte çalışır; yük hattın tamamından geçer.
Su altında Zincirin ve bloğun durumu ancak su altında yakından bakılınca anlaşılır.
Gemiye göre Güçlendirme, bağlanacak en büyük gemiye ve yerin rüzgârına, dalgasına, akıntısına göre hesaplanır.

Şamandıra bakımında en çok merak edilenler

Terminal ya da marina kapanır mı?
İşi gemi ya da tekne programınızdaki boşluğa yerleştiriyoruz. Hangi şamandıranın ya da yanaşma yerinin ne zaman, ne kadar boşalacağını programla birlikte baştan kuruyoruz.
Ne kadar sürer?
Şamandıra sayısına, derinliğe, havaya ve değişecek parçaya göre değişir. Programı inceleme raporundan sonra, gemi programınıza göre çıkarıyoruz.
Maliyeti ne belirler?
Şamandıra sayısı, su derinliği, değişecek parça ve çalışmaya ayrılan süre. Teklifi fotoğraflara ve su altı incelemesine göre hazırlıyoruz.
Kim karar verir?
Şamandırayı işleten tesis. Bakımı ve belgesi işletmenin elindedir; izin adımlarını iş programına biz koyuyoruz. Ayrıntısı aşağıda.
Neyle başlanır?
Fotoğrafla ve son inceleme raporuyla. Fotoğrafları, şamandıranın yaşını, bağlanan en büyük gemiyi ve varsa son raporu WhatsApp’tan gönderin.
Yönetime ne götürürüm?
Tek sayfalık özeti. Terminal yönetimi, satın alma ya da marina yönetimi için hazırladık. → PDF olarak indirin

Bağlama şamandırası ne zaman bakıma alınır? Su üstünden görülen işaretler

Şamandıra eskisinden derin oturuyorsa, yan yatıyorsa, yerinden kaymışsa ya da zincirde pas ve incelme görülüyorsa bakılmalıdır. Fırtına, gemi çarpması ve daha büyük bir gemi bağlanması da incelemeyi gerektirir.

Şamandıranızda bunlardan biri varsa bakılmalı

Suya gömülme ya da yan yatma
Şamandıra eskisinden derin oturuyor ya da eğik duruyor. Gövde su almış ya da zincirin yükü değişmiş olabilir.
Yerinden kayma
Şamandıra işaretli yerinden uzaklaşmış. Blok sürüklenmiş, zincir ya da bir kilit kopmuş olabilir.
Zincirde pas ve incelme
Su yüzüne yakın baklalarda pas kabuğu ya da incelme. Asıl aşınma çoğu zaman suyun altında, dibe yakın kısımdadır.
Halkada aşınma
Halatın bağlandığı halkada parlak, oyulmuş iz. Halka inceldikçe bağlamanın güvenliği azalır.
Gövdede ezik ya da delik
Çarpma izi, çatlak ya da kaynak yerinde pas. Gövde su alırsa şamandıra derin oturur.
Fırtına ya da çarpmadan sonra
Görünürde bir şey olmasa da zincir ve blok yerinde mi bakılmalı.
Daha büyük gemi bağlanacak
Şamandıra bugünkü gemiye göre kurulmuş olabilir; yeni gemiye göre hesap gerekir.
İnceleme yapılana kadar
Şamandıra yan yattıysa, yerinden kaydıysa ya da zincirde incelme gördüyseniz o şamandıraya gemi bağlamayın. Fotoğrafları ve son inceleme raporunu bize gönderin.
WhatsApp'tan gönderin

Belirti görünmese de düzenli bakmak gerekir. Şamandıranın bakım, onarım, test ya da sertifika işlerini zamanında yaptırmak işletmenin yükümlülüğüdür; şamandırası bulunan sıvı yük, yük ve yolcu tesislerinde işletme izni için akredite bir muayene kuruluşunun, böyle bir kuruluş yoksa yetkilendirilmiş bir klas kuruluşunun süreli belgesi aranır. (Kaynak 1,2)

Mevzuat sabit bir inceleme aralığı yazmıyor; aranan belgenin üzerinde geçerlilik süresi bulunur. Uluslararası uygulamada seyir şamandıralarının zinciri genelde 6–24 ayda bir yerinde inceleniyor; bağlama şamandıraları için su üstünden kontrol yılda bir öneriliyor. (Kaynak 3,4) Aralığı şamandıranın durumuna, suya ve önceki ölçümlere göre birlikte belirliyoruz; fırtınadan, çarpmadan ve uzun süre boş kaldıktan sonra ayrıca bakıyoruz.

Şamandıra gemiyi nasıl tutar, en çok nereden yıpranır?

Rüzgârın, akıntının ve dalganın yükü halattan şamandıraya, oradan zincirle deniz dibindeki bloğa ya da çapaya iner. Zincir en çok dibe değip kalktığı bölümde aşınır; şamandıranın hemen altı ve birleşim yerleri de yıpranır.

Parça	Ne işe yarar?	Zamanla ne olur?	Nasıl çözüyoruz?
Şamandıra gövdesi	Hattı yüzdürür, bağlama halkasını taşır	Çarpmayla ezilir, kaynak yerleri paslanır; su alırsa derin oturur	Onarıyor, koruma boyasını yeniliyoruz; ağır hasarda gövde değişir
Bağlama halkası ya da kancası	Geminin halatı buna bağlanır; bazı şamandıralarda halatı tek hareketle bırakan çabuk bırakma kancası vardır	Halat sürtündükçe oyulur; bağlandığı göz yük yönünde uzayabilir; kanca açılmaz olabilir	Ölçüyor, kancanın açılıp kapandığına bakıyoruz; sınırı aşanı yeniliyoruz
Kilit ve fırdöndü	Parçaları birbirine bağlar; fırdöndü (döner bağlantı) zincirin burulmasını önler	Pimi aşınır, kilidi kilitleyen kurşun tapa düşebilir; fırdöndü pas ve kabukla tutukluk yapar	Sertifikalı yenileriyle değiştiriyoruz
Zincir	Yükü şamandıradan bloğa taşır	Şamandıranın hemen altında dalga ve oksijenle paslanır; baklalar birbirine sürtünerek incelir	Bakla kalınlığını ölçüp aşınan bölümü değiştiriyoruz
Dibe değen bölüm	Zincirin yükle kalkıp yeniden yattığı kısım	Kuma ve taşa sürtünür; zincirin en hızlı aşınan yeri çoğu zaman burasıdır (Kaynak 3)	Bu bölümü ayrıca ölçüyor, gerekirse yeniliyoruz
Tonoz bloğu ya da çapa	Hattı deniz dibinde tutar	Kayar, bağlantısı çamura gömülüp görülemez olur, bağlantı halkası paslanır	Yerini ve bağlantısını kontrol ediyor; gerekirse ağırlığını hesapla artırıyoruz

Denizcilikte tonoz nedir? Şamandırayı ya da yüzer bir iskeleyi deniz dibinde tutan ağır beton bloktur; zincir ona bağlanır. Bloğun yerine çapa ya da kazık da kullanılabilir. Marinalarda teknenin baştan ya da kıçtan tonoza bağlanmasına “tonozlu bağlama” denir. (Kaynak 5) Mimarideki tonozla, yani kemerli tavanla ilgisi yoktur.

Marinadaki tonozlu yerler. Burada da aynı parçalara bakıyoruz: blokların yerinde durup durmadığına, dipteki zincirin aşınmasına ve tekneye uzanan halatın ya da zincirin bağlantısına.

Özetle: Zincirin en çok aşınan yeri suyun altında, dibe yakındır; şamandıraya su üstünden bakmak yetmez.

Ayrıntı isteyen okurlarımız içinZincir neden ve nerede aşınır?

Baklalar birbirini yer. Zincir her gerilip gevşediğinde baklalar birbirine sürtünür ve temas yerinde incelir; pas bu aşınmayı hızlandırır. (Kaynak 3)

Üç yerde üç ayrı hız. Şamandıranın hemen altı dalgayla bol oksijen aldığı için paslanmaya açıktır. Askıdaki orta kısım dibe sürtünmez; orada daha çok baklaların birbirine sürtünmesi ve çukurcuk korozyonu görülür. Dibe değip kalkan bölüm kuma ve taşa sürtünerek en hızlı incelir; gelgitin küçük olduğu denizlerde bile bu bölümde belirgin aşınma görülebilir. (Kaynak 4,3) Bu bölüm için yenilemede daha kalın zincir ya da aşınan kısmı daha az çalışan bir yere kaydırma da seçenektir.

Farklı metal ve kilitler. Bağlantıda farklı çelikler bir araya gelirse kilitlerin iki yanında çukurlaşma görülür. (Kaynak 3) Değişen parçayı bu yüzden zincirle uyumlu malzemeden seçiyor, kilidin pimine ve tapasına ayrıca bakıyoruz.

Videodan bir kare: su altında karbon elyafla sarılmış liman kazığı — Su altında nasıl çalışıyoruz

Bir liman işimizden · video 2026

Videoda
Denizde yıpranan liman kolonlarını **su altında karbon elyafla** sarıyoruz: kesim, reçine, sarım ve koruyucu örtü.

Su altında
Temizlik, ölçüm ve uygulama **dalgıçlarla, suyun altında** yapılır; şamandıra ve zincir işlerinde de aynı düzenle çalışıyoruz.

Şamandıralarda
Şamandıra **güçlendirme işleri de yapıyoruz**; işverenlerimiz bu işlerin yerinin, adının ve görüntüsünün paylaşılmasını istemiyor.

Tüm referanslarımız

Su altında neye bakıyoruz, rapora ne giriyor?

Şamandırayı halkasından bloğuna kadar inceliyor, zincirin kalınlığını ölçüyor ve her şeyi filme alıyoruz. Rapor, hangi parçanın onarılacağını, değişeceğini ya da izleneceğini gösterir.

Bir şamandıra incelemesinde neye bakıyoruz?

Su üstünde

Fribord: şamandıranın suyun üstünde kalan boyu, önceki ölçümle karşılaştırma
Halka ya da kanca, usturmaça kuşağı ve gövde yüzeyi: ezik, çatlak, pas
Şamandıranın yeri: işaretli konumunda duruyor mu

Su altında

Gövdenin altındaki göz, kilitler ve fırdöndü: pim, kurşun tapa, aşınma, dönüp dönmediği
Zincir boyunca bakla kalınlığı; özellikle temas yerleri ve dibe değen bölüm
Kabuk ve anotlar (zinciri paslanmaya karşı koruyan kurban metal): ne kadar tükendiği
Blok ya da çapa: yerinde mi, gömülmüş mü, betonu dağılmış mı, bağlantısı sağlam mı

Raporda

Her parçanın ölçüsü ilk kalınlığının yüzdesiyle, fotoğraf ve video kaydıyla
Onarım, değişim ya da güçlendirme önerisi ve aciliyeti
Bir sonraki inceleme için önerilen zaman

Kalınlığı zincir boyunca birkaç yerden ölçüyoruz: şamandıranın hemen altında, orta derinlikte ve dibe değen bölümde. Ölçülecek yer çıplak metale kadar temizlenir; kabuğun üstünden alınan ölçü yanıltır. (Kaynak 4)

İşletme izninde aranan muayene belgesi, şamandıranın gövdesinin, bağlama aparatlarının ve sabitleme sisteminin standartlara uygun olduğunu gösterir; hangi standardın esas alınacağını yönetmelik yazmıyor. Bu belgeyi TÜRKAK’ın bu konuda akredite ettiği bir muayene kuruluşu, böyle bir kuruluş yoksa Bakanlığın yetkilendirdiği bir klas kuruluşu hazırlar ya da onaylar. (Kaynak 2,6) İncelemeyi ve onarımı bu muayeneye hazırlık olacak şekilde planlıyoruz. Kamerayla inceleme, sonar ve kalınlık ölçümü gibi su altı inceleme yöntemlerini su altı inceleme ve sörvey sayfamızda anlattık.

Onarım mı, değişim mi, güçlendirme mi? Kararı neye göre veriyoruz

Kararı ölçüm verir: parça az yıpranmışsa izlenir ya da onarılır, sınırı aştıysa değişir; şamandıraya daha büyük bir gemi bağlanacaksa sistem hesapla güçlendirilir.

Sizin durumunuz	Çözüm	Terminale etkisi	Bilmeniz gereken
Zincirde aşınma var, sınıra gelmedi	İzleme; gerekirse aşınan kısmı zincirin daha az çalışan bir yerine kaydırma	Yok ya da kısa	İki ölçüm arasındaki fark aşınmanın hızını gösterir
Zincir, kilit ya da fırdöndü sınırı aştı	Aşınan bölümü ya da parçayı sertifikalı yenisiyle değiştirme	O şamandıra bir pencere boyunca boşalır; çoklu şamandıra düzeninde o yanaşma yeri de boşalır	Yeni parça en az eskisi kadar güçlü ve zincirle uyumlu çelikten olmalı
Gövdede ezik, delik ya da su alma	Gövde onarımı; ağır hasarda gövde değişimi	Onarım süresince o şamandıra kullanılmaz	Köpük gövdeli şamandıra, dış kabuğu delinse de su alıp batmayacak biçimde üretilir; değişimde bu da seçenektir (Kaynak 4)
Blok kaymış ya da bağlantısı görülemeyecek kadar gömülmüş	Bloğu yerine alma, ek blok ya da çapa	Planlı bir pencere	Yeni yer ve ağırlık hesapla bulunur
Daha büyük gemi bağlanacak	Hesapla güçlendirme: daha kalın zincir, daha ağır blok, ek zincir kolu ya da yeni şamandıra	Proje süresince	Hesap geminin boyuna, deplasmanına, rüzgâr alan yüzeyine ve yerin rüzgârı, akıntısı, dalgasına göre yapılır; daha kalın zincirde şamandıranın taşıma gücü de kontrol edilir; sistem büyürse izin adımları değişebilir

Şamandıraya bağlanacak gemi büyüdüğünde soru yalnız zincir değildir: halka, kilitler, gövde ve blok da yeni yüke göre kontrol edilir. Bağlama şamandıraları dalga, akıntı, rüzgâr ve gemi bağlama yüklerine göre tasarlanır; tankerlerin bağlandığı çok noktalı sistemlerde zincir ve bağlantı parçalarının sertifikalı olması istenir. (Kaynak 5) Güçlendirmeyi bu hesapla kuruyor, hangi parçanın değişeceğini rapora yazıyoruz.

Özetle: Kararı tahminle değil ölçümle veriyoruz; güçlendirme, bağlanacak en büyük gemiye göre hesaplanır.

Ayrıntı isteyen okurlarımız içinZincirde değişim sınırı nasıl belirlenir?

Raporda her ölçü ilk kalınlığın yüzdesiyle. Değişim sınırı zincirin ilk kalınlığına, tasarımdaki paya ve suya göre değişir; tek bir sayı yoktur. Raporda her ölçüyü ilk kalınlığın yüzdesi olarak veriyoruz. Uluslararası uygulamada ilk kalınlığın %90’ının üstü kısıtsız kullanıma uygun, %80–90’ı kısıtlı (izlenir, yükü sınırlanır), %80’in altı kullanılamaz sayılır. (Kaynak 4)

En zayıf bakla belirler. Tek bir baklanın sınırın altında çıkması bütün bağlamayı kısıtlı ya da kullanılamaz sınıfa düşürür. (Kaynak 4) Bu yüzden ölçümü zincir boyunca birkaç yerden alıyoruz.

Bağlantı parçaları da sayılır. Kilit, fırdöndü ve halkalar aynı ölçütle değerlendirilir; gevşemiş bir fırdöndü tek başına bağlamayı kullanılamaz hâle getirebilir. (Kaynak 4)

Daha büyük gemi. Türk teknik esasları, tankerlerin bağlandığı şamandıra sistemlerinde hesabı bağlanacak en büyük tankere göre yapmayı ister; zincirin kalınlığı ve bloğun ağırlığı bu hesaptan çıkar. (Kaynak 5) Başka bağlama şamandıralarında da hesabı bağlanacak en büyük gemiye göre kuruyoruz.

Şamandıranızın fotoğrafı ya da son inceleme raporu elinizde mi? WhatsApp'tan gönderin.

Birkaç fotoğraf, şamandıranın yaşı, bağlanan en büyük gemi ve varsa son rapor yeterli; incelemenin kapsamını birlikte netleştirelim.

WhatsApp'tan yazın

ya da hemen arayın: 0532 517 57 48

Tanker ve büyük gemi şamandıraları neden ayrı ele alınır?

Tanker yükünü bu şamandıralara bağlıyken alır ya da boşaltır; şamandıra durursa terminalin işi de durur. Bu yüzden bakım ve inceleme gemi programına göre ve daha ayrıntılı planlanır.

Tanker şamandıralarında iki düzen

Tek noktadan bağlama (SPM)

Gemi başından tek şamandıraya bağlanır; rüzgâr ve akıntıyla şamandıranın çevresinde döner. Şamandıra deniz dibine birkaç zincir koluyla bağlıdır, yük hortumla akar.

Çoklu şamandıra (CBM)

Gemi baştan ve kıçtan birkaç şamandıraya bağlanır; yönü sabittir. Hortum deniz dibinden gemi vinciyle manifolda alınır.

Tek noktadan bağlamada (SPM) tanker başından bir şamandıraya bağlanır ve rüzgârla, akıntıyla şamandıranın çevresinde döner. Bağlama halatının gemideki ucu bir sürtünme zinciriyle geminin baş zincir stoperine girer. Şamandıranın üstü dönen bir tabladır; gövde deniz dibine birkaç zincir koluyla bağlıdır, yük şamandıranın içinden geçen hortumlarla boru hattı ile gemi arasında akar. Çoklu şamandıra düzeninde (CBM) gemi baştan ve kıçtan birkaç şamandıraya bağlanır, yönü sabittir; bu düzen uzun dalgaların (soluğan) etkili olduğu yerlerde tercih edilmez. (Kaynak 5)

Bakımı neden ayrı? Tek noktadan bağlama şamandırasında zincirlere ek olarak dönen yatak, akışkan bağlantısı, halatlar ve hortumlar da incelenir. Klaslı tek noktadan bağlama şamandıraları uluslararası kurallara göre her yıl klas kuruluşunun sörveyinden (denetiminden), en geç beş yılda bir de su altı incelemesi ve kapsamlı sörveyden geçer; uzun süre boş kalan şamandıra yeniden devreye alınmadan incelenir. Onaylı bir bakım ve sörvey düzeni varsa bu sörveyler şamandıra yerindeyken ve terminalin işi kesilmeden yapılabilir. (Kaynak 7,8) Klaslı şamandırada incelemeyi klas sörveyörünün gözetiminde yapılacak şekilde planlıyoruz.

Bizim işimiz şamandıranın bağlama tarafıdır: zincir kolları, bağlantı parçaları, gövde ve deniz dibindeki bağlantılar. Hortum, ürün fırdöndüsü ve ana yatak gibi akışkan tarafı üreticinin ya da uzman firmanın işidir; teklifte bu sınırı açıkça yazıyoruz. Terminalde, terminalin iş izni ve güvenlik kurallarına göre çalışıyoruz.

Ayrıntı isteyen okurlarımız içinTek noktadan bağlama şamandırasının parçaları ve sörveyi

Parçalar. Altta gövde, onu deniz dibine bağlayan zincir kolları ve kollardaki zincir tutucular bulunur; yaygın tipte zincir kolları altı ya da sekiz tanedir. (Kaynak 9) Gövdenin üstünde ana yatak üzerinde dönen tabla ve halatın bağlandığı kol vardır. İçte akışkan bağlantısı (ürün fırdöndüsü), altta boru hattı sonuna inen hortumlar, yüzeyde gemiye uzanan yüzer hortum yer alır.

Yıllık ve beş yıllık sörveyde neye bakılır? Yıllık sörveyde fırdöndülerin, ana yatağın, bağlama sisteminin, katodik korumanın, halatların ve hortumların bakım kayıtları gözden geçirilir; zincir gerginliklerinin değişmediği doğrulanır. Beş yıllık kapsamlı sörveyde zincirler temizlenen yerlerden ölçülür; en çok dibe değme bölgesine, zincir tutuculara ve birleştirme kilitlerine bakılır. Beş yılı dolan hortumlar sökülüp basınç testine girer. (Kaynak 7)

Tasarım ömrü dolunca. Klas kurallarına göre bağlama tasarım ömrünü (çoğu zaman 20 yıl) doldurunca hizmete devam için iki yol vardır. Ya bir zincir bölümü sudan çıkarılıp incelenir ya da geçmiş yükler ve onarımlar hesaba katılarak dayanım yeniden değerlendirilir. (Kaynak 7)

Bağlama şamandırasının bakımı kimin sorumluluğunda, hangi izinlerle çalışıyoruz?

Şamandıranın bakımı onu işleten tesisin sorumluluğundadır; su altı işine liman başkanlığının izniyle başlıyoruz. İş usulüne uygun ve izinli yürür; izin adımlarını iş programına baştan koyuyoruz.

Şamandıranız	Bakım ve belge kimde?	İşe başlarken
Terminal ya da liman şamandırası	İşletmede: bakım, onarım, test ve belge; gövde, bağlama parçaları ve sabitleme sistemi için akredite muayene kuruluşunun (yoksa yetkilendirilmiş klas kuruluşunun) süreli belgesi (Kaynak 1,2)	Liman başkanlığından su altı çalışması ve dalış izni (Kaynak 10,11)
Marina ve yat limanı bağlama yerleri	Marina işletmesinde: bağlama donanımını gemiye uygun kurmak ve kullanıma hazır tutmak (Kaynak 2)	Aynı su altı ve dalış izni
Işıklı bağlama şamandırası	İşletmede	Yeri, ışığı ya da işareti değişecekse ya da işletimi kesintiye uğrayacaksa Kıyı Emniyeti’nin izni ve şartlarıyla (Kaynak 12)
Yeni şamandıra	Kurulumdan önce	İmar planı, ilgili bakanlıkların izinleri, liman başkanlığı izni ve Kıyı Emniyeti değerlendirmesi (Kaynak 13,10,12,14)
Büyüyen sistem	İşletmede	Kapasite artırımı Bakanlık iznine bağlı olabilir; gereken adımları işe başlamadan birlikte netleştiriyoruz (Kaynak 14)

Denetimde çıkan eksik için süre tanınır. Bakanlık ya da liman başkanlığı tesisi her zaman denetleyebilir. Denetimde tesisin bir bölümünün seyir, can, mal ya da çevre emniyeti için risk taşıdığı değerlendirilirse, risk giderilene kadar o bölüme gemi yanaştırılmaz. (Kaynak 1)

Şamandıra koparsa ya da sürüklenirse işletme bunu derhal liman başkanlığına bildirir. (Kaynak 10,15)

Dalış izni için liman başkanlığı dört belge ister: yeterlik belgesi, şirket şartı, su altı işi dalış planı ve onaylı dalış defteri. (Kaynak 11) Bu belgeler işten önce hazırdır; hangilerini teklif aşamasında paylaşacağımızı sizinle netleştiriyoruz.

Aynı yere aynı tip şamandırayı yenilemek, zinciri ya da bloğu değiştirmek ya da sistemi büyütmek gibi işlerde hangi iznin gerektiğini mevzuat her durumda açıkça yazmıyor. Bunu işe başlamadan netleştiriyor, iş programına koyuyoruz.

Bir şamandıra işi nasıl ilerler? Sürecimiz

Fotoğrafla başlıyor, şamandırayı su altında inceliyor, işi terminalin gemi programına göre kuruyoruz.

Fotoğraf ve eski kayıtlar
Şamandıranın fotoğraflarını, yaşını, bağlanan en büyük gemiyi ve varsa son inceleme ya da muayene raporunu konuşuyoruz. Şamandıranın ne zaman boşalabileceğini baştan soruyoruz.
Su altı incelemesi
Gövdeyi, halkayı, kilitleri, fırdöndüyü ve zinciri bloğa kadar inceliyor; baklaların kalınlığını ölçüp filme alıyoruz.
Yöntem, teklif ve izin
Neyin onarılacağını, değişeceğini ya da güçlendirileceğini rapora yazıyor, teklifi buna göre hazırlıyoruz. Liman başkanlığı izni ve dalış planı iş planına baştan girer.
Karada hazırlık
Yeni zincir, kilit ve fırdöndü sertifikalarıyla, gerekiyorsa yeni blok karada hazırlanır; böylece denizde geçen süre kısalır.
Denizde uygulama
Şamandıranın boş olduğu pencerede aşınan parçaları değiştiriyor, gövdeyi onarıyor ya da sistemi hesaba göre güçlendiriyoruz.
Kontrol ve kayıt
Bağlantıları kontrol ediyor, son durumu ölçüm ve videoyla kayda geçiriyoruz; bu kayıt bir sonraki incelemenin başlangıcı olur.

Raporun bir sayfası: her parçanın ilk kalınlığına göre ne kadar kaldığı, fotoğrafı ve önerimiz. Değişim sınırına gelen bölüm kırmızı.

Güçlendirme projelerimizi üniversitedeki akademisyenlere de inceletiyoruz; bu inceleme resmî onaydan ayrıdır. Su altında kaynak ve kesim gereken işleri su altı kaynak ve kesim, korozyon korumasını su altı korozyon önleme sayfalarımızda anlattık.

Bakım planınızı gemi programınıza göre kuralım.

Hangi şamandıranın ne zaman boşalacağını anlatın; incelemeyi ve işi terminalin çalışmasını en az aksatacak pencereye yerleştirelim.

Ön görüşme isteyin

ya da hemen arayın: 0532 517 57 48

Sık sorulan sorular

Bağlama zinciri kaç yıl dayanır?

Yere göre çok değişir. Seyir şamandıraları için yazılmış uluslararası kılavuz, zincirin hizmet süresini genelde 1–5 yıl, korunaklı ve çamurlu yerlerde 20 yıla kadar veriyor; bu, bağlama sisteminin tasarım ömrüyle karıştırılmamalı. (Kaynak 3) Doğru cevabı iki ölçüm arasındaki fark verir; ölçümleri bu yüzden kayda geçiriyoruz.

Bağlama şamandırası ne sıklıkla kontrol edilmeli?

Sabit bir süre yok; aralığı şamandıranın durumu, yeri ve önceki ölçümler belirler. Mevzuat bir inceleme aralığı yazmıyor; şamandırası bulunan sıvı yük, yük ve yolcu tesislerinde aranan muayene belgesinin üzerinde geçerlilik süresi bulunur. Uluslararası uygulamada seyir şamandıralarının zinciri genelde 6–24 ayda bir yerinde inceleniyor; bağlama şamandıralarına su üstünden yılda bir bakılması öneriliyor. (Kaynak 2,3,4) Fırtınadan, gemi çarpmasından ve uzun süre boş kaldıktan sonra takvimi beklemeden bakıyoruz.

Bağlanacağımız şamandıranın bakımlı olduğunu nasıl anlarız?

Terminalden son incelemenin tarihini ve raporunu isteyebilirsiniz. Raporda zincirin ve bağlantı parçalarının ölçüleri, muayene belgesinin geçerlilik süresi ve halatın son değiştiği tarih yer almalıdır. Şamandırası bulunan sıvı yük terminallerinde akredite muayene kuruluşunun, yoksa yetkilendirilmiş klas kuruluşunun süreli belgesi aranır. (Kaynak 2)

Şamandıra yerinden kayarsa ya da koparsa ne yapılmalı?

Önce liman başkanlığına haber verilir; kıyı tesisi her olumsuzluğu derhal bildirmekle yükümlüdür. (Kaynak 10,15) Ardından inceleme yapılana kadar o şamandıraya gemi bağlanmamalı; hattı su altında inceleyip kopan ya da kayan parçayı buluyoruz. Fotoğrafları WhatsApp’tan hemen gönderebilirsiniz.

Bağlama şamandırası bakımı için firma seçerken neye bakmalıyız?

Ölçüme dayanan rapora, değişecek parçaların sertifikasına ve iznin nasıl alınacağına. Raporumuzda her ölçüyü ilk kalınlığın yüzdesiyle ve ölçtüğümüz yerle veriyoruz; değişim önerisi ölçüme dayanınca iki teklif aynı ölçüyle karşılaştırılabilir. Değişecek zinciri, kilidi ve fırdöndüyü sertifikalı yenileriyle değiştiriyor; klaslı tek noktadan bağlama şamandırasında işi klas sörveyörünün gözetiminde planlıyoruz. Su altı işinde aranan belge ve izinleri sualtı hizmetleri sayfamızda anlattık.

Teklifte neler yazıyor?

Kapsam, rapor ve çalışma düzeni. İncelenecek parçalar ve ölçüm yerleri, raporun içeriği, çalışmaya ayrılan süre ve hava nedeniyle bekleme, değişecek parçalar ve sertifikaları, teklife dahil olmayan işler (örneğin hortum) ayrı ayrı yazılır.

Yeni şamandıra da kuruyor musunuz?

Yeni kurulum, bakımdan ayrı bir izin sürecidir. Şamandıra onaylı uygulama imar planına göre kurulur; ilgili bakanlıkların izinleri, işe başlamadan liman başkanlığının izni ve Kıyı Emniyeti’nin değerlendirmesi de gerekir. Korunaklı deniz alanlarında, doğal koy ve ada çevrelerinde kıyıya fiziki bağlantısı olmayan tonoz sistemleri ise imar planı yapılmadan kurulabilir; bunların usul ve esaslarını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı birlikte belirler. (Kaynak 13,10,12,14) Kurulumun hangi kısmını bizim yapacağımızı teklifte netleştiriyoruz.

Seyir şamandırasının bakımını kim yapar?

Türkiye kıyılarındaki fenerleri ve rotayı gösteren deniz işaretlerini Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü kurar, işletir ve bakımını planlı olarak yapar. Bir tesisin kendi seyir yardımcısını ise tesisin işleticisi, Kıyı Emniyeti’nin izni ve şartlarıyla kurar ve işletir. Gemi bağlanan şamandıra tesisinizindir ve bakımı sizin planınızla yapılır. Kıyı Emniyeti’nin kurulacak bağlama şamandıraları için öngördüğü işaret sarı gövde ve X biçimli sarı tepeliktir. (Kaynak 12,16)

Marinadaki tonozlu bağlama yerlerine de bakıyor musunuz?

Evet; marinadaki tonozlu bağlama yerlerini de aynı mantıkla inceliyoruz. Blokları, dipteki zinciri ve tekneye uzanan halatı ya da zinciri inceliyor, yıpranan parçayı yeniliyoruz. Yüzer iskelelerin kurulumunu yüzer iskele ve marina sayfamızda anlatıyoruz.

Tonoz bloğunun ağırlığı neye göre belirlenir?

Tek bir kilo değeri yok; blok, zincirin çekmesini suyun içindeki ağırlığı ve tabana tutunmasıyla karşılar. Türk teknik esasları, tankerlerin bağlandığı çok noktalı sistemlerde bloğun su içindeki ağırlığının ona gelen düşey kuvvetten büyük olmasını ister. Bu sistemlerde bloğun havadaki ağırlığı da 25 kN’dan (yaklaşık 2,5 ton) az olamaz; bu alt sınır tanker sistemleri için yazılmıştır. Yüzer iskeleleri tutan bloklarda ise kaymaya ve kalkmaya karşı güvenlik payı aranır. (Kaynak 5) Ağırlığı bağlanacak en büyük gemiye ya da tekneye, yerin rüzgârına, akıntısına, dalgasına ve tabanın cinsine göre hesaplıyoruz.

Rıhtımdaki usturmaçalara ve dolfenlere de bakıyor musunuz?

Bunlar ayrı işlerdir. Rıhtım yüzündeki usturmaça ve babaları liman usturmaçası, kazıkla deniz dibine çakılmış sabit bağlama yapıları olan dolfenleri liman güçlendirme sayfamızda anlatıyoruz; aynı dalış gününde birlikte bakılabilir.

Şamandıra ve bağlama sistemi: yönetim için tek sayfalık özet

Neden gerekir, kim karar verir, işin adımları, süreyi ve maliyeti ne belirler: tek sayfada. Terminal yönetiminize, satın alma biriminize ya da marina yönetiminize götürün.

PDF olarak indirin WhatsApp E-posta

Kaynakça

Kıyı Tesisi İşletme İzni ve Kıyı Tesisi İşletmecileri Hakkında Yönetmelik (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı). Resmî Gazete, 18.11.2022, sayı 32017; değişiklik RG 14.03.2025, sayı 32841. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/11/20221118-2.htm
Kıyı Tesisi İşletme İzni ve Kıyı Tesisi İşletmecileri Hakkında Yönetmelik, Ekler (Ek-1 – Ek-12). Resmî Gazete, 18.11.2022, sayı 32017 eki. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/11/20221118-2-1.pdf
IALA (2009; rev. 2010). Guideline G1066: The Design of Floating Aid to Navigation Moorings, Edition 1.2. https://www.iala.int/?p=20993
US Department of Defense, NAVFAC (2026). UFM 4-150-09 Permanent Anchored Moorings, Operations and Maintenance (önceki baskı UFC 4-150-09, 2019). https://www.wbdg.org/FFC/DOD/UFC/ufm_4_150_09_2026.pdf
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü (2016). Kıyı Yapıları Planlama ve Tasarım Teknik Esasları, Bölüm C §4 (yat limanları), Bölüm D §4 (yüzen iskeleler) ve §7 (bağlama şamandıraları). https://aygm.uab.gov.tr/
Kıyı Tesislerine İşletme İzni Verilmesi ve Kıyı Yapılarının Yapım Taleplerinin Değerlendirilmesi Hakkında Yönerge ve kontrol listeleri (UAB Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü), 2023. https://ktbs.uab.gov.tr/
ABS (American Bureau of Shipping) (2025, Temmuz). Rules for Building and Classing Single Point Moorings. Part 5 Ch.2 (Surveys After Construction), 3-4-1. https://ww2.eagle.org/content/dam/eagle/rules-and-guides/current/offshore/8-rules-for-building-and-classing-single-point-moorings-2025/8-spm-rules-jul25.pdf
DNV (2008). DNV-OS-E403 Offshore Loading Buoys. https://rules.dnv.com/docs/pdf/DNVPM/codes/docs/2008-10/Os-E403.pdf
Amaechi, C.V., Wang, F., Ye, J. (2021). Mathematical Modelling of Bonded Marine Hoses for Single Point Mooring (SPM) Systems, with Catenary Anchor Leg Mooring (CALM) Buoy Application—A Review. Journal of Marine Science and Engineering 9(11): 1179. https://doi.org/10.3390/jmse9111179
Limanlar Yönetmeliği (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı). Resmî Gazete, 31.10.2012, sayı 28453 (değişikliklerle). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=16726&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
Profesyonel Sualtıadamları Yönetmeliği. Resmî Gazete, 02.09.1997, sayı 23098 (son değişiklik RG 04.06.2020, sayı 31145). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5689&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
Seyir Yardımcıları Yönetmeliği. Resmî Gazete, 25.05.2009, sayı 27238. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/05/20090525-3.htm
Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete, 03.08.1990, sayı 20594 (değişikliklerle). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4897&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. Resmî Gazete, 10.07.2018, sayı 30474 (md. 478, 482, 485). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.1.pdf
Deniz ve İçsular Seyir Duyuruları Yönetmeliği. Resmî Gazete, 28.08.2025, sayı 33000. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/08/20250828-8.pdf
Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, FR.810.094 Seyir Yardımcıları Analiz Formu: Bağlama (Palamar) Şamandırası (rev. 001, 2019). https://www.kiyiemniyeti.gov.tr/seyir_yardimcilari

Son güncelleme: 8 Kasım 2026

Bu sayfa Başmühendisimiz Murat Beşoğlu tarafından hazırlanmış ve onaylanmıştır.

Murat Beşoğlu

İnşaat mühendisi

Unvan: Beşoğlu Başmühendisi, inşaat mühendisi
Eğitim: İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi
Yaklaşım: Önce yapıyı yerinde inceliyor, sonra yöntemi seçiyoruz.

Ekibimiz

Şamandıranız daha büyük bir gemiyi tutacak mı? Bir mühendisle konuşun.

Bağlanacak en büyük gemiyi ve şamandıranın bugünkü durumunu birlikte değerlendirelim; gerekiyorsa güçlendirmeyi hesapla kuralım.

Başmühendisle görüşün

ya da hemen arayın: 0532 517 57 48

Liman Şamandırası ve Gemi Bağlama Sistemleri: Bakım, Onarım ve Güçlendirme

Bağlama şamandırası ne zaman bakıma alınır? Su üstünden görülen işaretler

Şamandıra gemiyi nasıl tutar, en çok nereden yıpranır?

Su altında neye bakıyoruz, rapora ne giriyor?

Onarım mı, değişim mi, güçlendirme mi? Kararı neye göre veriyoruz

Tanker ve büyük gemi şamandıraları neden ayrı ele alınır?

Bağlama şamandırasının bakımı kimin sorumluluğunda, hangi izinlerle çalışıyoruz?

Bir şamandıra işi nasıl ilerler? Sürecimiz

Sık sorulan sorular

Bağlama zinciri kaç yıl dayanır?

Bağlama şamandırası ne sıklıkla kontrol edilmeli?

Bağlanacağımız şamandıranın bakımlı olduğunu nasıl anlarız?

Şamandıra yerinden kayarsa ya da koparsa ne yapılmalı?

Bağlama şamandırası bakımı için firma seçerken neye bakmalıyız?

Teklifte neler yazıyor?

Yeni şamandıra da kuruyor musunuz?

Seyir şamandırasının bakımını kim yapar?

Marinadaki tonozlu bağlama yerlerine de bakıyor musunuz?

Tonoz bloğunun ağırlığı neye göre belirlenir?

Rıhtımdaki usturmaçalara ve dolfenlere de bakıyor musunuz?

Kaynakça