BETON YOL YAPIMI
5 1

Yazdır E-mail Olarak Gönder

BETON YOL YAPIMI

Günümüzde yapılmış ve halen yapılmakta olan karayollarının üst yapıları, kullanılan malzeme ve yüzeyine göre değişiklik göstermektedir. Bu tür yapılarda genelde asfalt kullanılırken, son zamanlarda sıklıkla tercih edilen kompozit yapılarda asfalt ile beton bir arada uygulanır.

Beton yollar, petrol fiyatlarının yüksek olması açısından maliyetleri yükseltmesi nedeniyle daha çok tercih edilmektedir. Servis açısından daha uzun süreli ve bakım sırasında masraflarının da az olması iyi bir seçenek olarak sunulmaktadır. Dünyada ilk beton uygulamasını, Amerika’da Ohio eyaletinde bulunan küçük Bellefontaine kasabasında yağmurlu havalarda çamurla kaplanan, kuru havalarda fazlasıyla toz üreten sokaklara çözüm olarak ortaya çıkmıştır. Amerika’da başlayan ve tüm Avrupa’da yaygınlaşan beton yollar geçtiğimiz yüzyıl başlarından itibaren sıklıkla kullanılmaktadır.

Beton yol, kullanım açısından oldukça dayanıklıdır. Özellikle ağır trafiği olan bölgelerde, zincirli ve çivili tekerleklerin yol aldığı kısımlarda önemini ortaya koymaktadır. Asfalt yollara göre daha açık renk olduğu için yüksek yük trafiğini taşımasının yanında gece aydınlatması daha kolay olur ve enerji tasarrufu sağlar. Asfalt yollara kıyasla ağır yüklü araçların yola gömülmesi daha az olduğundan aracın dışarıya bıraktığı CO2 oranı düşer ve çevreye de daha az zarar vermektedir.

Beton yol yapımında ana malzemesini öz kaynaklarımız ile sağladığımız için de oldukça önemlidir. Böylelikle hem ülkeye katkı sağlanıldığı gibi maliyetler de düşüktür. Çünkü ülkemiz, çimento üretimi konusunda  Avrupa’nın ve dünyanın en önde gelen ülkelerinin başında gelir. Ülkemizde uluslar arası kalite standartlarına uygun ve her türlü niteliği taşıyan 39 adet çimento fabrikası bulunmaktadır. Bu nedenle ülkemizde önemli projelere imza atan, beton yolları ve havaalanı pistleri gibi birçok uygulamayı üstlenen firmalar bulunmaktadır. 

 

SİLİNDİRLE SIKIŞTIRILMIŞ BETON ÜRETİMİ VE YOL YAPIMI
SSB yol yapımda uygulanması gereken işlemler aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır;

 

Beton yol yapılacak taban zemini, alt temel ve temelin hazırlanmasında, yol tabanı üzerine inşa edilecek olan alt temel veya temel ASTM D 1557 standardına göre maksimum kuru yoğunluğun minimum %95’ine kadar sıkıştırılmış olması gerekmektedir. Bütün bu tabakalar da beton yolun sıkıştırılmasına izin verecek rijitlikte olması istenir. SSB yolun düzgünlüğü granüler malzemeden imal edilen alt temele bağlıdır. Beton serilmeye hazırlandığında temel tabakanın nemsiz, yabancı maddelerden arındırılarak, donmamış bir olduğu kontrol edilmelidir.

 

Beton karışımının hazırlanması, ülkemizde kuru ve yaş karışım hazır beton tesislerince yapılmaktadır. Malzemeler için ağırlık kontrolüne sahip olan sürekli karışım tesisleri, kolayca taşınıp kurulabilmektedir. Tesisin sağlamış olduğu üretim hızı ve kesintisiz olması, serme işleminin de sürekliliğini sağlar. Tesis uygulama alanına yakın olmalı ve tesis üretimi sıkıştırıcı ve sericinin hızına bağlı çalışmalıdır.

 

Hazırlanan betonun taşınması için bazı koşullara uyması gerekmektedir. Bunlar;

 

 

Beton karışımın yerleştirilmesi, asfalt yerleştiriciler ile yapılmaktadır. Asfalt sericilerde besleme kovası ve mastar tablası arasındaki açıklığın büyütülmesi, mastar tablası önündeki helezonların ayarlanması uygulama öncesi kontrol edilmelidir. Asfalt serici uygulaması yapılan betonun tüm şerit genişliği boyunca referans yaş yoğunluğunun en az %80 ‘ine kadar sıkıştırılmalıdır. Bazı yüksek sıkıştırmalı serici tipler sayesinde bu yoğunluk %90’a çıkmaktadır. Asfalt sericiler ile hazırlanan tabakanın 15 cm olması uygundur. Eğer beton iki farklı tabaka halinde dökülecekse iki eşit kalınlıkta dökülmesi gerekmektedir. Üst ve alt tabakaların dökülmesi 60 dakikayı geçmemelidir. Eğer bu süre aşarsa üst tabaka yerleştirilmeden önce alt tabaka hava ve su jeti ile temizlenmeli ve yüksek kıvamlı harç uygulanması gerekir. Sericinin durup kalkması olumsuz bir etki yapar. Beton yerleştirme hızı sericinin kapasitesine, serilen tabakanın kalınlığına, beton karıştırıcının kapasitesine, taşıma mesafesi gibi diğer etkenlere göre sabit olacak şekilde önceden planlanmalıdır.

 

Beton karışımın genellikle ilk sıkıştırılmasında 10 ton ağırlığa sahip çift tamburlu titreşimli çelik bandajlı silindir ile yapılmaktadır. Sıkıştırılma aşamasında kaplamanın yoğunluğu, dayanımı, yüzey düzgünlüğü açısından çok önemlidir. İlk sıkıştırma sonrasında 20-30 tonluk lastik tekerlekli silindir ile geçiş yapılır. Titreşimli silindir ile sıkıştırılma sonrasında ortaya çıkan boşluklar kapatılmalıdır. Sıkıştırma işlemi serme işleminden 15 dakika sonra başlamalıdır. Tesiste beton karışımı hazırlanmasından 45 dakika sonra bitmesi gerekir. Silindir ile 4-6 geçiş sonrası 15-25 cm kalınlıktaki %98’i gerekli yoğunluğa ulaşmıştır. Yoğunluğun belirlenmesini nükleer yoğunluk ölçme cihazları ile yapılır. Yol kenarlarında çökmenin oluşmaması için titreşimli silindirler kullanılır.

 

Beton yollarda rötre ve çatlakların az olmasından dolayı derz kesimi yapılır. Betonun özellikleri ve kaplama kalınlığına göre çatlaklar genellikle 6-18 m arasında değişiklik gösterir. İleride sorun oluşturmaması için drenaj önlemleri alınmalıdır.

 

Betonun yerleştirilmesinden itibaren terleme gözlemlenmeyeceği için yüzeyde su kaybı buharlaşma olarak başlar. Bu nedenle betonun bakımı ve kürü yerleştirmeden hemen sonra başlar. Kür kimyasalları kullanılarak beton yüzeyde bir film şeridi oluşturulur ve nem kaybı engellenir. Normal saha betonlarından farklı olarak kullanılan kimyasalların oranı 1,5-2 kat daha fazla kullanılmalıdır.

 

En son işlem olarak test şeridi yapılmalıdır. Test şeridi benzer bir yol taban zemini üzerinde aynı malzemeler ve ekipmanlarla yapılmalıdır. Bütün işlemleri gözlemleyebilmek için, yeterince uzun bir test şeridi inşa edilmeli ve derzlerin oluşturulması aşamasını da izleyebilmek için en az iki serici genişliğinde olmalıdır.

 

Beşoğlu Endüstri olarak firmamızın yapmış olduğumuz yol referanslarını incelemenizi tavsiye ederiz. 

DMCA.com Protection Status
Valid XHTML 1.0 Strict    Valid CSS!