ENDSTRYEL OLMAYAN ZEMN BETONLARI
5 1
Yazdr E-mail Olarak Gnder


 

ENDÜSTRYEL OLMAYAN ZEMN BETONLARI

 

 

1.1.9 Beton Yollardan Çkarlacak Dersler

 

Beton yollarla zemin betonlarn inasndaki temel fikirler benzerdir. Uzun eritler halinde beton plaklarn dökülmesi pratii beton yollardan esinlenmitir. Bununla birlikte yol betonlar için gelitirilen her yöntem zemin betonu için uygulanamaz [1 ,2].

 

1.1.10 Kusurlu çilik için Onarm

 

Kusurlu içilik zemin betonlarnda skça karlalan bir durumdur. Problem olutuu zaman nedenler üzerinde tartlr. Projeyi yapan mühendis bir veya birkaç küçük kusurdan dolay bütün bir zemini kabul etmeyebilir. Buna ka rn yapnn yüklenicisi zemini mümkün olduu kadar düük maliyetle tamir etmek isteyecektir. Bazen proje müellifi ve yüklenici anlaabilir.

 

yi hazrlanm bir artname kusurlarn önlenmesinde ve sorunlarn çözümünde etkili olur.

Böyle bir adm birçok yarar salar [1]:

 

  • Uygulama normal seyrinde devam eder,
  • Yüklenicinin riski snrldr, bu da daha düük maliyetlere götürür,
  • Yasal yollara bavurma azalr.

 

1.2  ENDÜSTRYEL OLMAYAN ZEMN BETONLARI (EOZB)

 

Endüstriyel olmayan zemin betonlaryla endüstriyel olanlar arasnda hem tasarm hem de yapm bakmndan farkllklar vardr. Bu iki farkl uygulamada ayrdedici üç nokta ön plana çkar [1]:

 

  1. Endüstriyel olmayan zeminlere gelen yükler hafiftir  ,
  2. Endüstriyel olmayan zeminlerde trafik yükü yoktur,

 

  1. Endüstriyel olmayan zeminlerin yüzeyleri hal, sera mik gibi ince bir kaplama ile veya ahap ile kaplanr.

 

Endüstriyel olmayan zeminler için genel olarak kabul görmü bir snflama olmamakla birlikte aadaki zeminler saylabilir:

 

  1. Konutlarda EOZB,
  2. Ofislerde EOZB,
  3. Al-veri merkezlerinde EOZB,
  4. Okul, kitaplk ve hastane gibi topluma ait yaplardaki EOZB’lar.

 

1.2.1 Konut Zeminleri

 

Bunlara evlerde ve konut binalarnda rastlanr. Bu zeminlerin tipik özelikleri: açklklar düük, yükler hafifdir ve sadece yaya trafii vardr. Hemen hemen bütün konut zeminleri için aadaki kaplamalar söz konusudur [1]:

 

  • Hal,
  • Seramik,
  • nce plastik malzeme,
  • Ahap parke, veya
  • Çtal ahap parkelerle kaplama.

 

1.2.1.1 Yükler

 

Konut  zeminleri, mobilya ve bölme duvarlarnn uyguland  yüklerin  etkisindedir.

Yüklerin çounluu endüstriyel zeminlerde bulunanlara kyasla çok daha hafiftirler.

 

1.2.1.2 Derz ve Çatlaklar

 

Derzler ve çatlaklar konutlara ait zemin betonlarnn yapmnda genelde fazla sorun yaratmazlar, çünkü beton zeminler görünmezler. Zemine oturan betonun kolon v.b. sabit objelerden ayrlmas için izolasyon derzleri dnda gerilmeyi azaltan derzlere de bazen gereksinim duyulur. Yapm derzleri kullanlabilir; ancak konutlara ait birçok zemin betonlarnda bunlar olmadan da ina edilebilirler [1-3].

 

Zemin betonlarnn çou kapldr, ancak garajlarda olduu gibi baz durumlarda beton zemin görülebilir. Böyle durumlarda tasarmc iyi görünüm sergilemeyen çatlaklar azaltmak için gerilmeyi düüren derzleri kullanmak isteyebilir [1].

 

Zemin betonundaki çatlaklar çok geni ve zemin kaplamasnda görülmedikçe doldurulmaya gereksinim olmaz.

 

1.2.1.3 Yüzey Gereksinimleri

 

Konut kullanmnda beton yüzeyinden fazla talepte bulunulmaz. Yaama alanlar içinde beton neredeyse tamamen yüzey kaplamas veya uygulanm bir kaplama altnda kalr, bu ise betonun kendisinden istenenleri büyük ölçüde az altr.

 

Yüzey düzgünlüü (düzgünlük ve yataylk) çok önemli deildir. Birçok konut kullancs, ASTM E 1155 (Zeminin düzgünlüü ve yataylnn F say sistemi ile belirlenmesi)’e göre düzgünlü ü en az F F 15 ve yatayl FL 10 olan bir zeminle yetinebilir.

 

Bitmi yapda beton zemin anmaya maruz kalmadkça önemli deildir. Bu durumda yüzey, anma dayanm snf BS 8204 (Beton zeminler için ngiliz artnamesi)’e göre AR3’ün koullarn karlamaldr.

 

Yüzey bitirme veya yüzey dokusu, zeminin nasl kaplanacana bal olarak önemli olabilir veya olmayabilir. Karo, hal veya ahap kaplama hemen her beton yüzey üzerine uygulanabilir. Ancak ince levha malzemeleri için dalgal yüzeyler ve srtlar içermeyen düzgün zemin yüzeyi gereklidir. yi bir mala düzeltmesi uygundur veya erken yata zmparalama yaplabilir [1-3].

 

Baz ülkelerde tayc beton zemin üzerine çimento-kum ap uygulanmas yaygndr. Baka baz ülkelerde ap uygulanmad gerçeinden hareketle, tasarmclar bir ap önermeden önce düünmelidirler. aptan vazgeçilebilirse zemin genellikle daha ucuza malolmaktadr.

 

Garaj ve çalma odalarnda olduu gibi anmaya maruz beton zeminlerde deiik bir yüzey düzeltmesi gerekebilir. Baz uygulayclar bu tür zeminlerde ahap mastarla “pürüzlü braklm yüzey” uygular, ancak çou kullanc temizlemesi daha kolay olduu için düzgün bir mala yüzey düzeltmesini tercih eder. Drenaj için yüzeyi eimlendirmek tercih edilebilir.

 

1.2.1.4 Gözönünde bulundurulacak özel koullar

 

Konutlardaki zemin betonlar genellikle kolay tasarlanr ve inaa edilir, ancak gözönüne alnacak baz özel konular vardr. Bunlar;

 

  • nem izolasyonu,
  • denetim,
  • zayf zemin.

 

Nem izolasyonu zemin seviyesindeki konut zeminleri için çok önemlidir. Konut zemin betonlarnda kullanlan kaplamalarn birçou yükselen nemle kolayca zarar görür. Zemin kaplamas zarar görmese bile kullancnn daha sonra farkl bir zemin kaplamas uygulamas olasdr.

 

Konutlardaki zeminler genelde dier zeminlerden daha az mühendislik, inceleme ve den ey hizmeti alr. Bundan dolay tasarmlar mümkün olduunca basit ve kolay anlalabilir olmaldr. Özel ilgi gerektiren uygulamalar önlemek en iyisidir. Örnein slak kür uygulamas konutlardaki zemin betonlar için iyi bir seçim deildir, çünkü birkaç gün için neredeyse sürekli bir dikkat gerektirir. Kimyasal bir maddeyle (curing compound) yüzeyin tecrit edilmesi uygulamas genellikle daha iyi bir seçim olur.

 

Konutlarn zemin betonlar birçok zayf zemini de içeren geni bir çeitlilikteki inaat alanlar üzerine yaplr. Evler bazen endüstriyel inaat için kullanlamayacak zeminler üzerine yaplr. Zayf zeminleri kullanmak için çimento stabilizasyonu, vibrasyonlu sktrma ve kazk yapma gibi etkili teknikleri küçük ölçekli konut ilerinde ekonomik olarak kullanmak zordur. Baz uygulayclar ard germeli zemine oturan plaklar inaa ederek zayf zemini deerlendirmektedir [1].

 

1.2.2 Ofis Zeminleri

 

Bunlar konut zeminlerine oldukça benzerdir, ancak daha ar yükleri tayabilir. Konut zeminlerinde belirtilen konularn birçou ofis zeminlerine aynen uygulanabilir.

 

1.2.2.1 Yükler

 

Ofis zeminleri genellikle yaklak 4.0 kN/m2’lik hareketli yükleri tamak için tasarlanr.

 

 

1.2.2.2 Derz ve Çatlak Koullar

 

Ofis zeminlerinde derz ve çatlaklar için özel koullar yoktur.

 

1.2.2.3 Yüzey Koullar

 

Ofis kullanm beton zemin yüzeyinde nispeten hafif koullar gerektirir. Ofis zeminlerinin neredeyse tamam hal veya ince plaka malzemesiyle örtülür.

 

Yüzey düzgünlüü genelde önemli deildir, ancak baz istisnalar vardr. Zemin yüzeyinde düzgünlük için en az F F 15 ve yataylk için F L 10 deerleri ortalama ofis kullancsn tatmin eder. Yerdeitirebilir bölme duvarlarnn kullanlaca yerlerde çok daha yüksek yataylk derecesi gerekebilir. Bu konudaki bir çalmaya göre böyle bölme duvarlar için F L 20 veya daha iyi yataylk derecesi gerekli olabilir. Bu derece yatayl yüzen bir zeminde elde etmek zordur ve bir kaplama kullanmn gerektirebilir.

 

Baz ofis aletlerinin yatay olmas gereklidir. Ancak çou durumda aleti dengelemek tam yatay bir zemin yapmaktan daha ucuzdur.

 

Konutlardaki zemin betonlarnda olduu gibi ince plaka malzemeleri ile kaplanacak zeminler kusurlarn görünmesini önlemek için yeterince düzgün olmaldr.

 

1.2.3 Perakende Ticareti Yaplan Yerler için Zemin Betonlar

 

Bu snf, küçük yerel maazalardan hipermarketlere kadar geni bir aralktaki binalar içerir. Küçük ve orta büyüklükteki maazalarn zeminleri genelde kaplanmtr. Bunlar ofis zeminlerine benzer ve ayn ekilde tasarlanp ina edilir. Dier bir uçta, hipermarket ve büyük Bauhause türü maazalarndaki zeminler ilevsel olarak depo zeminleri gibidir ve bu ekilde tasarlanmaldr [1].

 

1.2.3.1 Yükler

 

Maaza zeminleri çou zaman konut ve ofis zeminlerinden daha ar yükler tar. Kullanc yükler konusunda bilgi salayabilmelidir. Bunun elde edilemedii durumda tasarmlar yaklak 7,0 kN/m2’lik hareketli yüke göre yaplr. Baz al veri merkezleri çok daha hafif yükler oluturur, ancak tasarm bunlara göre yapmak doru olmayabilir, çünkü gelecekteki kiraclar tamamen farkl bir i kolundan olabilir [1-3].

 

1.2.4 Kamu Yaplar için Zemin Betonlar

 

Bunlar, okullar, kütüphaneler, hastaneler ve dier kamu yaplarndaki zeminleri içerir. Bu zeminler youn insan trafiiyle karakterize edilir, ancak bunun dnda az ortak noktalar vardr. Birçok enstitü zeminleri kapldr, ancak dorudan yüzeyi düzeltilmi beton da kullanlr.

 

1.2.4.1 Yükler

 

Tablo 1.2 baz konut, ofis ve enstitü zeminleri için tipik hareketli yükleri göstermektedir. Bu yaplarn tasarlanmas için gerekli yerel yap snrlamalar genelde minimum yükleri zorunlu klar.

 

Tablo 1.2 Baz konut, ofis ve enstitü zeminleri için hareketl i yükler

 

Zemin kullanm

Hareketli yük (kN/m 2)

 

 

Konutlar

 

Özel konutlar

2,0

Koridorlar ve lobiler

3,0

Ofisler

 

Normal ofisler

4,0

Dosyalama odalar

6,0

Okullar

 

Snflar

2,0

Koridorlar

5,0

Kütüphaneler

 

Okuma odalar

3,0

Raflar

7,0

Hastaneler

 

Özel odalar

2,0

Ameliyathaneler

3,0

Koridorlar

4,0

Ceza evleri

 

Hücreler

2,0

Koridorlar

4,0

 

 

 

1.2.4.2 Derz ve Çatlak Koullar

 

Eer bir enstitü yapsnn zemini kaplanacaksa derz ve çatlak koullar konut veya ofis zeminlerindeki gibidir.

 

Ancak, baz enstitü yaplarnn zemini dorudan yüzeyi düzeltilmi betondan yaplr. Bu zeminlerdeki çatlaklar zeminin kullanmn etkilemez, ancak zemini kullanan tatmin etmeyebilir. Bununla beraber, bu zeminler için çatl ak kontrolü normal endüstriyel zeminlerden daha önemli olabilir [1-3].

 

 

1.2.4.3 Özel Koullar

 

Baz enstütü yaplarndaki zeminler, özellikle tren istasyonlar ve havaalan terminalleri gibi kamu yaplarnda, dayanm, anma direncini ve mimari etkiyi birletirmelidir. Bu bir zemin betonunda olaan olmayan bir kombinasyondur, ancak elde edilmesi güç deildir.

 

Soruna tek bir çözüm yoktur, çünkü çouunlukla tasarmcnn, zeminin nasl görünmesini istediine baldr. Birçok tasarmc bu zeminler için Terrazo Toping (Mermer agregal beton karo mozaik kaplama) kullanr. Baka tasarmclar renklendirilmi beton, zemin kaplamalar, “bask beton kaplama” kullanrlar. 

 

 

1.3 SONUÇ

 

Bir endüstriyel sahadaki beton plann ilevleri ile tasarm ve yapmdaki temel ilkeler aadaki gibi özetlenebilir [4]:

 

  1. Endüstriyel sahadaki beton plann ilevleri:
  • Çatlama veya deformasyon olmadan yükleri tayabilmelidir,
  • Kullanlacak malzeme tama ve depolama sistemlerine uygun olmaldr,
  • Mümkün oldu unca az sayda derz görülmelidir,

 

  1. Endüstriyel sahadaki beton plann tasarm ve yapmndaki temel ilkeler:

 

  1. Uygun bir artname en önemli balangç noktasdr.
  2. Seçilen malzemeler artnamedeki taleplere uygun olmaldr.
  3. Yapnn uygun koullarda yaplabilmesi için antiye koullar salanmaldr.
  4. Kalite kontrol admlar önceden belirlenmeli ve bunlara uyulmaldr.

 

  1. Yüklenici firma en önemli ilevi yürütmektedir, bu bakmdan görevini tam yapmaldr.
  2. Yapm srasnda antiye yönetimi de beklentileri karlamaldr.
  3. Yüklenici firmann, denetimi yapan mühendisin ve mal sahibinin sorumluluklar iyi tanmlanmaldr ve bunlarn uyumlu çalmalar zorunludur.

 

 

Kaynaklar

 

  1. Garber, G., Design and construction of concrete floors, Edward Arnold, London, 1991, 287 p.

 

  1. Farny, J.A., Concrete floors on ground, EB 075, Portland Cement Association, Skokie, Illinois, 2001, 136 p.

 

  1. ACI, Committee 302, Guide for concrete floor and slab construction, ACI 302.1R, American Concrete Institute, Farmington Hills, Michigan, 1997, 64 p.

 

  1. Newman, J. ve Choo, B.S., Advanced concrete Technology – Processes, Elsevier Ltd., Oxford, 2003, 704 p.

DMCA.com Protection Status
Valid XHTML 1.0 Strict    Valid CSS!